در راستای افزایش معرفت نسبت به وظیفه امام شناسی، پس از بررسی سه جنبه اصلی در امامت یعنی علم الهی، انتخاب الهی امام یا همان “نص و نصب” امام و همچنین عصمت امام، نوبت به بررسی تعداد امامان از دیدگاه آیات و روایات می رسد.
دیدگاه آیات و روایات
🔶🔸یکی از نکاتی که رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم و امامان علیهم السلام روی آن تاکید فروانی داشته اند و آن را مکررا و با بیان های مختلفی تذکر داده اند، مسئله ثابت و روشن بودن تعداد امامان علیهم السلام است.
🔷🔹از آن جهت که مدعیان دروغین مقام امامت بسیارند و هر روز و هر لحظه ممکن است فرد نابکاری تلاش کند خود را در این منصب الهی جا بزند، به امر الهی معصومین علیهم السلام در مورد کم و زیاد نشدن تعداد امامان تا روز قیامت و ثابت بودن ایشان در تعداد “دوازده امام” بیانات بسیار و فراوانی داشته اند. بنابرهمین تعداد به شیعه ، “اثنی عشری” یا “دوازده امامی” نیز می گویند.
🔶🔸این موضوع به قدری توسط معصومین تکرار شده که یکی از موضوعاتی که در روایات به درجه “تواتر” در کثرت نقل و معنا رسیده است، دوازده نفر بودن تعداد امامان علیهم السلام است. حتی بعضی از مهمترین کتاب های حدیثی اهل سنت روایت دوازده جانشین رسول خدا صلی الله علیه و آله را از آن حضرت نقل نموده اند.
🔷🔹برای در امان ماندن از باوری نادرست در این زمینه، با یاری خدای متعال بعضی از این روایات را مطرح می کنیم؛
🔶🔸جابربن عبدالله انصاری از صحابه باوفا و ثابت قدم رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل می کند که نزد آن حضرت بودم در خانه ام سلمه همسر آن حضرت که آن حضرت امیرالمومنین، حضرت صدیقه کبری، امام مجتبی و سیدالشهداء علیهم السلام را طلبید و ایشان را “اهل بیت” خود در آیه تطهیر (احزاب/۳۳) معرفی نمود. سپس به جابر فرمود اینها عترت من هستند و… مهدی نیز از ماست. جابر پرسید：یا رسول الله مهدی کیست؟
🔶🔹🔸رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود：نه امام از نسل فرزندم حسین، امامانی نیکوکار که نهمین ایشان “قائم” ایشان است و او زمین را که از ظلم پرشده است از عدل پر می کند.
📚 (کتاب ارزشمند و منبع روایی اصیل و کهن شیعی؛ کفایة الاثر فی النص علی الائمة الاثني عشر، از عالم متبحر شیعی علی بن محمد خزاز قمی ص ۶۶)
🔷🔸🔹در این روایت به صراحت پس از امیرالمومنین، امام مجتبی و سیدالشهداء علیهم السلام تعداد باقی امامان نه نفر از نسل سیدالشهداء علیه السلام معرفی شده اند که قیام کننده لقب امام دوازدهم علیه السلام است.
🔶🔸ابن عباس می گوید از رسول خدا صلی الله علیه و آله سوال کردم پس از شما چند امام خواهند بود؟
🔸آن حضرت فرمود：به تعداد حواریون حضرت عیسی و اسباط موسی و نقباء بنی اسرائیل.
🔹عرض کردم تعداد ایشان چقدر بود؟
🔸رسول خدا فرمود：آنان دوازده نفر بودند و امامان پس از من نیز دوازده نفر خواهند بود؛ اولین ایشان علی بن ابی طالب و سپس دو نور دیده ام حسن و حسین، سپس فرزند حسین که نامش علی است، سپس فرزندش محمد، سپس فرزندش جعفر، سپس فرزندش موسی، سپس فرزندش علی، سپس فرزندش محمد، سپس فرزندش علی، سپس فرزندش حسن، سپس فرزندش حجت…
🔸سپس حضرت فرمود کسی که روز قیامت با معرفت به ایشان بیاید من دست او را گرفته و وارد بهشت خواهم نمود و اگر کسی یکی از ایشان را انکار نماید مانند این است که مرا انکار کرده و کسی که مرا انکار کند مانند این است که خدای متعال را انکار کرده است.
📚 (کتاب ارزشمند و منبع روایی اصیل و کهن شیعی؛ کفایة الاثر فی النص علی الائمة الاثني عشر، از عالم متبحر شیعی علی بن محمد خزاز قمی ص ۱۷)
🔷🔹در این روایت رسول خدا صلی الله علیه و آله به روشنی تعداد امامان پس از خود را بیان نموده و حتی با تشبیه تعداد ایشان به تعداد حواریون حضرت عیسی علیه السلام، اسباط حضرت موسی علیه السلام و تعداد نقباء بنی اسرائيل که دوازده نفر بودن ایشان نزد همگان روشن است، سعی در حفظ و مصون نمودن فرمایش خود از دست تحریف آیندگان داشته اند.
🔶🔸ابوذر غفاری از رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل می کند که حضرت فرمودند：امامان پس من از دوازده نفرند، نه نفر از صلب امام حسین که نهمین ایشان قائم ایشان خواهد بود. مثل ایشان در میان شما مثل کشتی نوح است که هر که به آن سوار شد نجات می یابد و هر که سوار نشد غرق شده و هلاک می گردد.
📚 (کتاب ارزشمند و منبع روایی اصیل و کهن شیعی؛ کفایة الاثر فی النص علی الائمة الاثني عشر، از عالم متبحر شیعی علی بن محمد خزاز قمی ۳۸)
🔷🔹در این روایت نیز به صراحت تعداد امامان روشن شده است.
🔷🔹حدیث چهارم؛ ابن عباس می گوید روزی یک یهودی نزد رسول خدا صلی الله علیه و آله آمد و عرض کرد اگر پاسخ سوالات مرا بدهید مسلمان می شوم. حضرت پاسخ یک به یک سوالات او را دادند؛ از جمله او از تعداد جانشینان و امامان پس از پیامبر و نام ایشان سوال کرد. حضرت فرمود جانشین پس از من علی بن ابی طالب و سپس فرزندانم حسن و حسین و سپس نه فرزند از صلب حسین هستند. پس از آن رسول خدا یک به یک امامان را تا امام دوازدهم نام می برند و یهودی مسلمان می شود و می گوید تعداد و نام این دوازده امام در کتب قدیمی ما یهودیان ثبت شده است.
📚 (کتاب ارزشمند و منبع کهن شیعی؛ کفایة الاثر فی النص علی الائمة الاثني عشر، از عالم متبحر علی بن محمد خزاز قمی ص۱۴)
🔷🔹در این روایت نیز به صراحت تعداد وحتی نام های دوازده امام روشن شده است.
🔷🔹حدیث پنجم؛ رسول خدا صلی الله علیه و آله می فرمایند: امامان پس از من دوازده نفرند که اولین ایشان علی بن ابی طالب و آخرین ایشان قائم است؛ ایشان خلفاء و اوصیاء و اولیاء من و پس از من حجت های الهی بر امت من هستند… .
📚 (کتاب ارزشمند و منبع کهن شیعی؛ کفایة الاثر فی النص علی الائمة الاثني عشر، از عالم متبحر علی بن محمد خزاز قمی ص۱۴۶)
🔶🔸در این روایت نیز به صراحت تعداد امامان و اولین و آخرین ایشان مشخص شده است. نکته مهم این که رسول خدا از قائم به عنوان دوازدهمین و آخرین! امام نام برده اند.
🔷🔹حدیث ششم؛ امیرالمومین از رسول خدا نقل می کند که آن حضرت اسامی تک تک دوازده امام را برده و فرمودند این ها جانشیان من هستند که خودم اسامی این امامان را روی ساق عرش الهی مکتوب دیدم. سپس از خدای متعال در مورد ایشان سوال کردم. خدای متعال فرمود: ای محمد اینان امامان پس از تو هستند که مطهر و معصومند و دشمنان ایشان ملعونند.
📚 (کتاب ارزشمند و منبع کهن شیعی؛ کفایة الاثر فی النص علی الائمة الاثني عشر، از عالم متبحر علی بن محمد خزاز قمی ص ۱۵۶)
🔶🔸در این روایت نیز به صراحت تعداد امامان و اسامی ایشان مشخص شده است. نکته مهم این که رسول خدا تنها نام این ۱۲ امام را روی ساق عرش دیده اند و نه یک نفر کمتر و نه یک نفر بیشتر!
🔷🔹حدیث ششم؛ رسول خدا فرمود：زمانی که در معراج به سدرةالمنتهی رسیدم خدای متعال انوار امامان و جانشینان پس از مرا به من نشان داد؛ پس دیدم که ایشان دوازده نورند.
📚 (کتاب ارزشمند و منبع کهن شیعی؛ کفایة الاثر فی النص علی الائمة الاثني عشر، از عالم متبحر علی بن محمد خزاز قمی ص ۱۱۰)
🔶🔸در این حدیث که در معراج اتفاق افتاده است و ناظر به زمان و مکان خاصی نیست جانشینان و امامان پس از پیامبر، ۱۲ نفر معرفی شده اند. یعنی اگر قرار بود تا روز قیامت شخص دیگری امام باشد می بایست نور او نیز به پیامبر معرفی می شد، اما فقط و فقط نور دوازده نفر به حضرت معرفی شد.
🔷🔹حدیث هشتم؛
🔹حذیفه از رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل می کند که آن حضرت فرمود هنگامی که به معراج رفتم نام تک تک ۱۲ امام و جانشین پس از خود را بر ساق عرش مکتوب یافتم. سپس حضرت نام هر دوازده امام را می فرماید.
📚 (کتاب ارزشمند و منبع کهن شیعی؛ کفایة الاثر فی النص علی الائمة الاثني عشر، از عالم متبحر علی بن محمد خزاز قمی ص ۱۳۸)
🔶🔸روشن است که اگر قرار بود روزی تعداد امامان از دوازده نفر بیشتر یا کمتر شود رسول خدا باید از آن برای امتش خبر می داد تا دچار گمراهی و ضلالت نشوند.
🔷🔹حدیث نهم؛
🔹امیرالمومنین علیه السلام از رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل می کند که آن حضرت فرمود: خدای متعال می فرماید: هرکه الوهیت من و نبوت محمد و جانشینی امیرالمومنین و امامان از فرزندان او را بپذیرد او را وارد بهشت نموده و از آتش نجات می دهم… ولی هر که الوهیت مرا نپذیرد یا آن را پذیرفته ولی نبوت رسولم را انکار کند، یا آن را پذیرفته ولی ولایت علی بن ابی طالب را انکار کند، یا آن را پذیرفته ولی امامت امامان از فرزندان او را نپذیرد، به آیات و کتب و رسولان من کافر شده است.
🔹در این هنگام جابربن عبدالله انصاری سوال کرد: یا رسول الله! امامان از نسل علی بن ابی طالب کدامند؟ حضرت پاسخ داد: حسن و حسین و علی بن الحسین، محمدبن علی، جعفربن محمد، موسی بن جعفر، علی بن موسی، محمدبن علی، علی بن محمد، حسن بن علی، سپس پسرش قائم به حق، مهدی امتم که زمین را از عدل و داد پر می کند، هر که یکی از ایشان را انکار کند مرا انکار کرده است.
📚 (کتاب ارزشمند و منبع کهن شیعی؛ کفایة الاثر فی النص علی الائمة الاثني عشر، از عالم متبحر علی بن محمد خزاز قمی ص۱۴۴)
🔶🔸حضرت یک به یک نام ۱۲ امام را به روشنی بیان نمودند تا آیندگان بدانند که تعداد ایشان تا روز قیامت نه کمتر و نه بیشتر نخواهد شد و هر که غیر از این بگوید دروغگوئی بیش نیست.
🔷🔹حدیث دهم؛
🔹سلیم بن قیس هلالی از امیرالمومنین علیه السلام نقل می کند که آن حضرت فرمود：
اوصیاء من یازده امام از فرزندانم هستند امامانی هدایت گر و مهدی هایی که ملائکه با ایشان تکلم می کنند (مهدیون محدثون)
📚 (کتاب ارزشمند و منبع کهن شیعی؛ کفایة الاثر فی النص علی الائمة الاثني عشر، از عالم متبحر علی بن محمد خزاز قمی ص۱۴۴)
🔶🔸امیرالمومنین علیه السلام هم تعداد امامان را به روشنی ۱۲ امام دانسته اند و هم بیان کرده اند که “مهدی” لقب همه ۱۲ امام است و همینان اند که دوباره در دولت رجعت به عنوان امام به دنیا باز می گردند.
🔷🔹حدیث یازدهم؛
🔹یکی از اصحاب معروف امام صادق علیه السلام به نام سدیر صیرفی می گوید：
روزی نزد امام صادق علیه السلام رفتیم و ایشان را محزون و چشمان حضرتش را اشکبار یافتیم. آن حضرت به دلیل علم اعطایی الهی، بر محنت و سختی هایی وارد شده بر شیعیان در دوران غیبت امام دوازدهم محزون و گریان بودند. ایشان غیبت حضرت مهدی علیه السلام را به غیبت حضرت عیسی علیه السلام که در قرآن مطرح شده تشبیه نموده و سپس فرمودند：
🔹غیبت امام دوازدهم هم همینگونه خواهد بود، بسیاری از امت امامت او را به خاطر طولانی شدن غیبتش انکار خواهند نمود
🔸عده ای بر اثر گمراهی خواهند گفت：”اصلا امام دوازدهم به دنیا نیامده”!
🔸و گروه گمراه دیگری خواهد گفت：”تعداد امامان الهی به سیزده عدد یا بیشتر تغییر کرده و زیادتر شده است”
🔸و گروه گنه کار دیگری خواهد گفت：”روح امام دوازدهم در بدن شخص دیگری جاری شده و سخن می گوید”!
📚 (کتاب ارزشمند و منبع کهن شیعی؛ کمال الدین و تمام النعمه، از عالم متبحر و بی نظیر شیعه مرحوم شیخ صدوق ص ۳۵۳)
🔷🔹حدیث دوازدهم؛
🔹رجعت امام حسین علیه السلام به دنیا بلافاصله پس از امام دوازدهم حضرت مهدی علیه السلام
🔹امام حسین علیه السلام در شب عاشورا به اصحاب با وفای خویش فرمودند：ما فردا در این سرزمین شهید می شویم، اما خدای متعال در زمان قائم ما، ما را باز می گرداند تا از دشمنانمان انتقام بگیریم.
🔹سوال شد قائم شما کیست؟
🔹حضرت فرمود：هفتمین فرزند پسرم محمدبن علی الباقر، که او حجت بن الحسن است.
📚 کتاب ارزشمند اثبات الرجعه، عالم بزرگوار فضل بن شاذان نیشابوری ص ۳۶
🔸توضیح؛
این روایت به روشنی دروغ بودن ادعای احمدالحسن بصری را نشان می دهد؛ چرا که او منکر رجعت امام حسین علیه السلام پس از امام دوازدهم (حضرت مهدی علیه السلام) است.
